Dyuk universiteti: insonda salamandralardagi kabi tog'ay to'qimasini regeneratsiya qilish mexanizmi mavjud; tovon-boldir bo'g'imlari tizza va son bo'g'imlariga qaraganda tezroq tuzaladi.
Dyuk universiteti qoshidagi Tibbiyot maktabi hayratlanarli kashfiyot qildi. An'anaviy fikrga ko'ra, inson to'qimalari salamandra yoki ba'zi baliqlarning tanasi kabi samarali regeneratsiya qila olmaydi. Biroq so'nggi tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, insonda ham shunga o'xshash tiklanish mexanizmi mavjud, hech bo'lmaganda, oyoq bo'g'imlari tog'ay to'qimasida ishlaydi.
Olimlar inson to'qimalaridagi oqsillarning yoshini (ularning sintezidan o'tgan vaqtni) aniqlashdi. Bular kollagen kabi tog'ay to'qimasi oqsillari edi. Yosh tog'ay to'qimasining yangilanish chastotasini ko'rsatdi. Ma'lum bo'lishicha, bu ko'p jihatdan tog'ayning joylashishiga bog'liq ekan. Tovon-boldir bo'g'imlaridagi tog'aylar eng ko'p yangilanadi. Tizza bo'g'imlaridagi tog'aylar o'rtacha yoshda bo'lib, son-chanoq bo'g'imlarida esa eng eski tog'ay to'qimasi joylashgan.
Shunga o'xshash qonuniyat regeneratsiya qobiliyatiga ega bo'lgan boshqa tirik mavjudotlarda ham kuzatiladi. Kaltakesaklarda panjalar uchi va dum to'qimalari ayniqsa tez o'sadi. Olimlarning fikricha, aynan shu sababdan tizza va son bo'g'imlari jarohatlari ko'pincha artrit va yoqimsiz oqibatlarga olib keladi, tovon-boldir bo'g'imlari jarohatlari esa tezroq va muammosiz tuzaladi.
Inson, suvda va quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar va baliqlardagi to'qimalarni regeneratsiya qilish jarayoni xuddi shu mRNK molekulalari tomonidan boshqarilishini mutaxassislar aytishadi. Faqatgina insonda bu molekulalar umuman olganda kamroq faol. Eng yuqori faollik, mos ravishda, tovon-boldir bo'g'imida kuzatiladi.
Qabulga yoziling — qulay vaqtni tanlaymiz.